Ramón del Valle Inclán

Felipe Criado
José Manuel García Iglesias

Débese a Felipe Criado o retrato de Ramón María del Valle Inclán, tamén ultimado como vítor. É o resultado dunha proposta realizada polo decano da Facultade de Filosofía e Letras, Otero Túñez, en 1967 con motivo do centenario do nacemento do escritor, cun enmarcado similar ao do cadro de Asorey. Neste caso ten “…unha placa de metal, gravada por Mayer, Valle Inclán/ Alumno de esta Universidad/ 1866-1936”; refírese aos seus estudos en Dereito entre 1885 y 1890. Estamos, tamén aquí, ante un retrato que atende a expoñer, sobre un fondo neutro, a individualidade do personaxe co complemento dunha mesa e duns libros, alusivos á súa actividade literaria.

Foi Valle Inclán un escritor reiteradamente retratado (J. M. B. López Vázquez, 2011, pp. 85-131). Este aquí presentado é o resultado dunha proposta realizada polo decano Otero Túñez con motivo do centenario do nacemento de escritor: “O 1 de Xullo de 1967, en presenza do Director Xeral de Ensino Superior, D. José Hernández Díaz, e do Reitor da Universidade Compostelá, D. Ángel Jorge Echeverri, que honraban coa súa presenza a reunión, propuxen á Xunta de Facultade (Libro de actas, que se inicia en 1963, Sesión do 1 de xullo de 1967, fol. 48. Arquivo da Facultade de Filosofía e Letras) colocar nalgunha das nosas aulas un vitor de D. Ramón María del Valle Inclán polo centenario do seu nacemento (R. Otero Túñez, 1970, p. 292).

Co ánimo de emparellar este vítor e o de Asorey -ou, o que é o mesmo, as Letras e as Artes-, encargáronselles marcos similares e, neste caso, “…unha placa de metal, gravada por Mayer, Valle Inclán/ Alumno desta Universidade/ 1866-1936” (R. Otero Túñez, 1970, p. 293). Estamos aquí, tamén, ante un retrato que atende a expoñer, sobre un fondo neutro, a individualidade do personaxe, co complemento dunha mesa e uns libros alusivos á súa actividade literaria (M. C. López Calderón, 2007, p. 108 ).

A relación de Valle Inclán (1866-1936) con Compostela -na que foi estudante na súa Facultade de Dereito entre 1885 e 1890- plásmase na súa escultura pública, a través dun busto obra de Eduardo Parrado Conde (M. J. Jiménez García, 2000) . Sitúase desde 2014 na Praza de Galicia -obra pertencente ao Concello e que estaba depositada no Museo do Pobo Galego- así como dunha figura sedente súa nun banco da Alameda compostelá, contemplando desde alí o conxunto do centro histórico. É obra de César Lombera (1956) quen a dispón en tal lugar en 1999. A un lado do personaxe, nas travesas que configuran o banco no que senta pode lerse: A DON RAMÓN MARÍA DEL VALLE-INCLÁN/ 1866-1936/ A UNIVERSIDADE E O CONCELLO DE COMPOSTELA/ SANTIAGO 5 DE XANEIRO 1999.

En tanto, ao outro lado da Ferradura, pode lerse un fragmento deste escritor relativo ao espazo que contempla: Disponse sobre unha base granítica, na marxe do espazo axardinado e di así: ROSA MÍSTICA DE PIEDRA, FLOR ROMÁNICA Y TOSCA, COMO EN EL TIEMPO DE LAS PEREGRINACIONES,/ CONSERVA UNA GRACIA INGENUA DE VIEJO LATÍN RIMADO (LA LÁMPARA MARAVILLOSA)… RAMÓN MARÍA DEL VALLE-INCLÁN. Deste modo, a lectura do texto complementa esa visión contemplativa que Valle fai da cidade.

J. M. García Iglesias, 2016: J. M. García Iglesias, Minerva, la Diosa de Compostela. Espacios y obras a relacionar con el saber, Santiago de Compostela (Andavira Editora- Consorcio de Santiago), 2016, pp

M. J. Jiménez García, 2000: M. J. Jiménez García, Eduardo Parrado (1921), (Tesis de licenciatura dirigida por FERNÁNDEZ CASTIÑEIRAS, E.), Universidade de Santiago de Compostela, 2000. En

http://www.eduardoparrado.com/pdf/Tesis_Eduardo_Parrado.pdf

M. C. López Calderón, 2007: M. C. López Calderón, “Artistas para a memoria”, en (Catálogo de Exposición) Sigillum. Memoria e identidade da Universidade de Santiago de Compostela, Santiago de Compostela (Universidade de Santiago de Compostela), 2007, pp. 101-112.

J. M. B. López Vázquez, 2011: J. M. B. López Vázquez, 2011, “Iconografía de don Ramón María del Valle-Inclán en la plástica coetánea: la conformación de un personaje”, en (Catálogo de Exposición) Retratos de Valle-Inclán, Pontevedra (Deputación de Pontevedra-Museo de Pontevedra), 2011.

R. Otero Túñez, 1970: R. Otero Túñez, OTERO TÚÑEZ, R., “Los últimos vítores de la Universidad Compostelana”, Cuadernos de estudios gallegos, XXV, 77 (1970) pp. 290-298.

Ficha técnica

Número de referencia: IBC0000475
Autoría: Felipe Criado
Título: Ramón del Valle Inclán
Temas: 
Retrato
Masculino
Data: 1968
Técnicas: 
Óleo
Dimensións: 
Alto: 150 cm. Ancho: 115,5 cm Profundidade: 5 cm
Materiais: 
Lenzo
Localización: Facultade de Filoloxía